Choć tak naprawdę nie wiem skąd dokładnie pochodzą te drewniane papugi, to w związku z tym, że jednak najczęściej trafiają one pod strzechy w Minas Gerais i w tym też stanie najłatwiej je kupić, przyjmijmy, że wywodzą się właśnie stąd. Głównie ary (port. Arara) we wszystkich kolorach upierzenia, czasem ustępują miejsca papugom innych gatunków, lub nawet innemu brazylijskiemu symbolowi, a mianowicie tukanom.

Drewniana (papier mache) papuga

Ptaki, o których dziś piszę, mogą być wykonane z jednego kawałka drewna, lub mieć doprawione wycięte osobno z dykty lub sklejki ogony bądź skrzydła. Rzeźba wspiera się na drucianych nóżkach gęsto oplecionych jakiegoś rodzaju sznurkiem i tymiż to nóżkami łączy się z owalną ramą utworzoną z możliwie jak najbardziej powyginanej gałązki. W ciepłym klimacie, takie ptaki często są ozdobą ganku, czy przeszklonego salonu.

Przykładowe "oryginalne" papugi

Ja zaczęłam produkcję mojej pierwszej papugi kilka miesięcy temu i przyznam szczerze, że nie pamiętam jak miała dokładnie wyglądać. Wyszła mniej więcej Maritaka, bardzo popularna w Brazylii zielona, dość spora papuga (pol. Pionus).

W związku z niewielką ilością miejsca warsztatowego moja papuga zrobiona jest z masy papierowej. Wycięty ze styropianu szkielet okleiłam papierową taśmą. 

Drewniana (papier mache) papuga -szkielet

A następnie dwoma warstwami gotowej masy papierowej (Astra ok 5 zł). Druga warstwa służyła głównie uzupełnieniu spękań, które pojawiły się po wyschnięciu pierwszej warstwy. W związku z tym, że zainteresowani niewielcy domownicy postanowili rzucić papugę na podłogę, nałożyłam również trzecią warstwę, która poza uzupełnieniem ubytków spękanego na skutek upadku ogona wpłynęła również na bardziej wyraziste skrzydła i mocniej zaakcentowany dziób.

Drewniana (papier mache) papuga -szkielet pokryty masą

Następnie papuga została pomalowana farbami akrylowymi. Próbowałam ją szlifować papierem ściernym, ale powoli to szło i uznałam, że wypełnienie niewielkich nierówności warstwą farby powinno wystarczyć. Wstępną warstwę farby ozdobiłam detalami piór na ogonie, brzuchu i skrzydłach.

Drewniana (papier mache) papuga -malowane detale

Nogi zostały zrobione z dwóch rodzajów drucików, grubszego by wytrzymać ciężar papugi i cieńszego, z którego zrobiłam szpony. Całość zostało opleciona zdobycznym sznurkiem, z paczki pączków ze znanej Wolskiej pączkarni, oczywiście można użyć jakiegokolwiek kordonka, czy sznurka. Świeżą gałązkę zagięłam w okrąg i związując raz koło razu sznurkiem zostawiłam na tydzień, aby kształt się utrwalił.

Drewniana (papier mache) papuga -Szczegóły wykonania nogi

Pewnie łatwiej by było wpierw zrobić dziurki w papudze na druciane nogi, bo później całość nieznacznie pęka i wymaga pewnych poprawek malarskich, ale montaż po zastygnięciu masy papierowej i malowaniu też jest możliwy.

Drewniana (papier mache) papuga

Po montażu jeszcze warstwa lakieru w spreju, by można było w przyszłości całość wytrzeć jedynie z kurzu, a nie z kurzu i farby i papuga gotowa.

Drewniana (papier mache) papuga

W niedalekiej przyszłości ara z dyktowym ogonem, może tym razem bez kilkumiesięcznego opóźnienia. A na koniec miło mi zakomunikować, że zielona maritaka stanie się niedługo ozdobą mieszkania Moniki, Andrzeja i Zuzi. Miała być uzupełnieniem prezentu ślubnego, będzie prezentem rocznicowym J

Od ostatniego wpisu minęło dość sporo czasu, gdyż maska nad którą pracowałam okazała się dość pracochłonna. Tym razem maska papugi.

Panama -maska papugi

Materiały te same co przy poprzedniej masce Embera, kolorowa rafia, sznurek i stalowy drut o średnicy 2 mm. 
Tym razem wpierw połączyłam cały stelaż z drutu i plotłam wypełnienie mając już wszystkie części na właściwym miejscu. Oprócz tego zamiast skręcać sznurek z podwójnej rafii i przyszywać go tym samym materiałem, wypełnienie robiłam z pojedynczego skręconego włókna przyszywanego zwykłą nitką. Dziób i oczy były uplecione w ten sposób, resztę wypełniłam jako tako by potem móc do uzyskanej bazy doszywać kłębki rafii, które utworzyły włosy/pióra maski. 

Maska Embera, projekt i stelaż z drutu

Części poza dziobem i oczami wypełniłam jako takim splotem, dzięki temu konstrukcja nabrała pewnej sztywności i zyskałam bazę do późniejszego doszywania rafii. 

Maska Embera, wypełnienie stelaża

Następnie zajęłam się oczami, najpierw pętla ze sznurka oplecona czarno-brązową rafią. A potem oprawa z żółtej rafii doszywanej zwykłą nitką. Na koniec pozostała część panelu wypełniona niebieską rafią.

Maska Embera - oczy papugi

Dziób był wykonany z pojedynczej skręcanej rafii, w kolorze brązowo-czarnym przyszywanej nitką. W szczytowej części do drutu konstrukcji dodałam wypełnienie ze sznurka, resztę oplotłam od razu po konstrukcji z drutu. 

Maska papugi - szczegóły dzioba

Następnie przyszedł czas na dodanie "piór". W tym celu zwijałam poszczególne włókna rafii i doszywałam je w połowie długości do konstrukcji po czym zaginałam i zszywałam obie połowy razem tak by sterczały. Na koniec należało rozciąć pętle by pozostały wolne włókna.

Maska papugi -doszywanie włosów/piór

 Ostatnim krokiem było przystrzyżenie włókien, maska miała przedstawiać Arę hiacyntową ale niestety skończyła mi się rafia i musiałam dosztukować dół zieloną... I tak wyszło całkiem nieźle. A na dowód kilka zdjęć po strzyżeniu:

Maska papugi

Maska papugi wzorowana na rękodziele plemienia Embera

 A na koniec link do poprzedniej maski tygrysa gdyby ktoś przeoczhttp://pamiatkizkoncaswiata.blogspot.com/2015/01/panama-maska-tygrysa-z-plemienia-embera.html

Kolejną sztandarową pamiątką z Panamy są malowane pióra, zwykle przedstawiające miejscowe zwierzęta, ale znajdą sie i takie ze statkiem w kanale panamskim, czy z flagą co tylko turysta zapragnie. Ceny zależne od wielkości i zdolności artysty od 5 do 30 US$. 

Oryginalnie malowane są olejami ja znów użyłam akryli i pewnie powinnam się zaopatrzyć w cieńszy pendzelek, ale malowanie piór nie nastręcza większych trudności. 

A oto zdjęcia mojej produkcji:

Malowane pióra

Rzekotka czerwonooka

Żółw szylkretowy

Ara niebieska

Tukan

A tutaj oryginalna pamiątka zakupiona w Panamie

Malowane pióro z Panamy

I na koniec kilka przykładów z internetu

Przykłady malowanych piór z intermetu

Jedną z bardziej popularnych pamiątek z Panamy są plecione maski z plemienia Embera, przedstawiające zwierzęta. Ja zrobiłam przedstawiającą tygrysa, bo wydała mi się najłatwiejsza na początek.

Pleciona maska tygrysa z plemienia Embera - Panama

Masek jest bardzo wiele, od małych, płaskich zakrywających tylko oczy, po wypracowane, trójwymiarowe, poniżej kilka przykładów. 

Przykłady panamskich masek Embera

 Ceny niestety też są bardziej zróżnicowane, w mieście Panama można dostać bardzo proste maski po 15 US$, ale te ładniejsze i wymagające większego nakładu pracy mogą kosztować nawet koło 80 US$, a na Ebay i po 200... 

Materiały:

Embera używają liści barwionych liści palmy, które ja zastąpiłam barwioną rafią, będzie nam też potrzebny sznurek i drut o średnicy 2 mm. Embera pewnie nie używają ani drutu anii sznurka tylko odpwiednich witek, ale w związku z brakiem jakichkolwiek informacji w internecie o tym jak takie maski są robione postaramy się je odtworzyć czym się da. 

Krok po kroku:

1. Najpierw należy wygiąć poszczególne części maski z drutu.

Poszczególne części maski wygięte z drutu

2. Potem opleść poszczególne elementy rafią, zaczynając od oplecenia drutu. Ponieważ w oryginalnej masce każdy element konstrukcyjny miał grubszą obwódkę ja dodałam jeszcze wypełnienie ze sznurka. 

Oplatanie drutu i sznurka barwioną rafią

3. Następnie skręcajamy z pasma rafii sznurek. Sznurek przyszywamy do metalowej oplecionej ramki za pomocą igły groszówki i kolejnego pasma rafii tak wypełniając środki struktur.  

Ramka otaczająca głowę została cała uplecona używając okręconego rafią sznurka by poszczególne  rządki były wyraźniejsze. 

Poszczególne elementy po wypleceniu 

4. Pleciemy część pyszka i łączymy ją z owalną ramką i uszami uplecionymi wcześniej stosując do tego trójkątne wzory w kolorze żółtym i pomarańczowym. 

Pyszczek i łączenie elementów 

5. Doszywamy nos, wyginamy z drutu elementy oczu i oplatając sznurek białą rafią montujemy na nosie. 

Montaż oczu

6. Wyplatamy poszczególne sekcje policzków

- brązowe obwoluty oczu

- biało-brązową cześć skroniową - można ją napiąć przywiązując tymczasowo róg do wargi

- brązowo-żółte wypełnienie brwi

- brązowo-pomarańczowo żółte wypełnienie dołu 

- pomarańczowo-żółto-białe wypełnienie policzków

Poszczególne części maski w trakcie wyplatania

A tutaj jeszcze kilka zdjęć, splot nie jest tak ładny jak w oryginale widocznym na montażu zdjęć masek, ale by osiągnąć taki efekt musiałabym ujednolicić grubość sznurka z rafii. W każdym razie wyszło podobnie do masek, które pamiętam z panamskich sklepów, a przy następnej będę mieć już z całą pewnością większą wprawę. A na razie mogę zacytować komentarz mojego brata na widok innego z moich tworów:

"To wygląda na dzieło prawdziwego prymitywa..."

Pleciona maska tygrysa z plemienia Embera - Panama

Pleciona maska tygrysa z plemienia Embera - Panama

Ten post miał wyglądać zupełnie inaczej. Miała być rzeźba gołębia z drewna, ale najpierw brakło materiału, a potem jak się napatoczył to taki że w połowie pracy rozpadł się na kilka części... Co prawda nowe drewno, tegoroczne, miękkie i nierozeschnięte już na mnie czeka, ale z dowozem, rzeźbieniem itd. jeszcze by zeszło, więc gołąb będzie innym razem, a teraz ceramiczny smok.

Smok z Lublany

Najpierw ukształtowałam stożek z papieru i okleiłam go papierową taśmą, bo moja glina, która twardnieje po wyschnięciu na powietrzu niestety nie bardzo nadaje się do pełnych struktur i potrzebuje jakiegoś wypełnienia. Potem okleiłam całość gliną, z kolejnych jej plastrów wycięłam skrzydła i głowę.

Słoweński smok, kolejne etapy

Po pomalowaniu farbami do ceramiki i wypaleniu w piekarniku wygląda tak.

Ceramiczny smok

Wygląda jak praca przedszkolna z masy solnej, ale cóż, nie zawsze wszystko wychodzi tak jak powinno... Chociaż w oryginale, jak widać na pierwszym zdjęciu, wyglądał całkiem podobnie :)

Zdaję sobie sprawę, że robienie magnesów na lodówkę jest dość dziwne, ale myśląc racjonalnie i tak większość tych kupowanych przez nas za granicą pochodzi z Chin, a ceny doszły w ostatnich latach do takich pułapów, że pomimo wielkiej zbieraczej rządzy, nie zgadzam się wydać 2 czy nawet 5 euro na coś tak błahego.

Moje "słoweńskie" magnesy

Zrobiłam 3 sztuki wszystkie z glinki, kupionej w supermarkecie, która podobno ma sama wysychać na powietrzu... przez 24 godziny nawet przy tak małym formacie jej się nie udało, więc wysuszyłam w piekariku. Zatopiłam w glince magnes kupiony wcześniej na Allegro, ale będę go musiała jeszcze dokleić klejem, bo jednak ma większe powinowactwo do metalowej tablicy niż do ceramiki. Magnesy zostały pomalowane farbkami Porcelaine 150 od pebeo i wypalone w piekarniku w 150 stopniach. Jeden to mapa Słowenii z flagą, drugi to serce z tradycyjnym koronkowym motywem, (jeden ze sloganów reklamowych wykorzystuje fakt że Slovenia zawiera wyraz LOVE), a trzeci przedstawia smoka z zamku z Lubljany.

Glinka po wysuszeniu

Jeszcze muszę się wprawić w produkcji, pewnie poprawię też serce naklejając na nie jakiś kordonek albo kawałek wyciętej firanki, a przy następnym poście rękodzielniczym przetestujemy czy da się z tej glinki ulepić coś większego. 

Najstarsze poslikane panjske končnice czyli malowane panele ula pochodzą z XVIII w. Zależnie od czasu powstania przeważały motywy religijne (święci mieli bronić pszczół), historyczne (głównie wojenne), ludowe (zabobony i festiwale) oraz sceny z codziennego życia wsi, często w ujęciu humorystycznym.

Malowane ule

Panele są jedną z popularniejszych pamiątek, uwieczniane również na magnesach i wszelkiego typu breloczkach, czasem oprawiane jako obraz, wmontowane w skrzyneczkę na bibeloty, albo połączone tak by imitować ul. Poniżej kilka typowych wzorów, wiele z nich krwawych, demony atakujące babę, albo humorystycznych z niedźwiedziem pomagającym nabić strzelbę.

Niektóre z motywów

Niestety w internecie trudno znaleźć dobre zdjęcia, zwykle pochodzą ze stron muzeów i są bardzo małe. Jeżeli komuś powyższe niewystarczą zawsze można samemu wyszukać hasło "poslikane panjske končnice".

A tutaj już moja twórczość:
Należy wyciąć deseczkę (ja miałama akurat sosnową) 25 x 12,5 cm i wykonać nacięcie, potem wyrysować wybrany wzór i zabrać się do malowania. Ja mojego nie postarzałam, ale wyobrażam sobie że możnaby było przetrzeć go gdzieniegdzie papierem ściernym.

Malowanie panelu krok po kroku

Gotowy panel

Każdy z łatwością zauważy, że na zdjęciu "krok po kroku" w powozie siedzi smok, a na zdjęciu gotowego panelu niedźwiedź... cóż, We wzorze z którego rysowałam był wyjątkowo niewyględny, zielony smok, dopiero później natkęłam się na inną wersję tego samego panelu i okazało się że smok był tylko nieudolną próbą narysowania misia. Dlatego też i ja musiałam mojego przemalować, może nie wyszedł idealnie, ale musi wystarczyć. W każdym razie miś rzeczywiście bardziej pasuje do fantastycznej scenki wymalowanej na ulu...

Poza technikami rękodzielniczymi miały się też pojawiać magnesy na lodówkę lub inne tandetne pamiątki, na które szkoda zwykle pieniędzy, a jednak chciałoby się je mieć. 

Tym razem niech będzie brelok do kluczy, mój kupiłam w Prados w Minas Gerais (niedaleko São João del Rei), mieście słynącym z rękodzieła z drewna, ale niestety już sowicie się wytarł. Dlatego w tym poście odtworzymy go krok po kroku.

Jeżeli ktoś będzie w Brazylii i naprawdę interesuje się rękodziełem powinnien zawitać do tej niewielkiej mieściny, nie tylko by zjeść przepyszny obiad u Angeli w Bixinho, ale też by chociaż popodziwiać drewniane rzeźby, które trafiły już do wielu muzeów etnograficznych. Praktycznie każdy dom czy garaż w centrum Prados to warsztat rzeźbiarski: lwy, pancerniki, sztuka religijna, czy podkładki pod gorące garnki, znajdzie się wszystko. Ceny w zależności od usytuowania sklepu, brelok kupiłam za ok 2 zł, a rok później gdy pan stał się bardziej sławny kosztował już 3 razy tyle. 

Potrzebny będzie nam kawałek drewna, ja odcięłam kawałek sosnowej deski, choć nie jest to wymarzony materiał rzeźbiarski. Jakiś ostry nożyk, farby, lakier i kółko do kluczy, albo zamiast drewna masa papierowa.

Brelok tukan 1. Odrysować wzór

Brelok tukan 2. Z grubsza ociosać nożykiem 3. oszlifować

Brelok tukan - można też wykonać go z papier mache

Brelok tukan 4.pomalować i polakierować

Porównanie nowego i starego wytartego breloczka

wygląda całkiem oryginalnie pozostało dodać kółko do kluczy i gotowe.

Pozostałe brazylijskie rękodzieło:

fuxico, lalki z tykwy, łowickie lalki